بازار زیرزمینی سریال های خارجی داغ است و وجود زیر نویس های فارسی این تب و تاب را داغ تر هم کرده است.
حتی با دانستن زبان انگلیسی، باز هم تماشای ۸۰ اپیزود پر از گره و چرخش داستانی به زبان اصلی کار ساده ای نیست.
در حال حاضر تعداد زیادی از این سریال ها را در بازار ایران با زیرنویس فارسی پیدا خواهید کرد. مهم ترین این سریال ها «لاست» (گمشده) است. اگر این سریال را دیده باشید نام «ع.ف.جاوید» برای شما آشناست. در پایان هر قسمت نام او را به عنوان مترجم می بینید.
او متولد ۱۳۵۹ در تهران و دیپلمه انسانی است و در حال حاضر ۵ سالی می شود که در قزوین زندگی و کار می کند. به قول خودش به دور از هیاهو و سر و صداهای تهران مشغول کار است.
شاید تصور کنید که منظور از مشغول کار بودن همین ترجمه هایش است ولی نه، ترجمه شغل اصلی او نیست و این تنها علاقه اش است. شغل او آزاد است و البته علاقه ای هم به صحبت کردن بیشتر در مورد شغلش ندارد زیرا نگران است که هویتش مشخص شود. به همین خاطر حتی علاقه ای به انتشار عکسش هم ندارد.
جاوید می گوید: «برام مهم نیست که اثبات کنم من کی هستم. برام این مهمه که مردم از دیدن زیرنویس های “ع.ف جاوید” لذت ببرن.»
انگلیسی رو چطور یاد گرفتی؟
انگلیسی رو در مدت ۲ سال خدمتم زیاد روش کار کردم و بعد از اون هم ادامه دادم با خوندن روزنامه های انگلیسی زبان ایران و مجله های خارجی مثل «پریمایر».
از کی وارد این حیطه شدی و چطوری؟
من از سال ۱۳۸۰ بدجوری علاقه مند به دیدن فیلم های زیرنویس فارسی بودم و بعدها به ذهنم افتاد که چرا خودم این کار رو نکنم. البته در آن زمان از زیرنویس های قدرتمند «مصریا مدیا» و «مان» استفاده می کردم و لذت می بردم ولی به مرور دیدم که بعضی ها خیلی ضعیف در داخل ایران زیرنویس می کنن بنابراین خودم دست به کار شدم البته به سبک جدید که منظورم روان بودن جمله هاست.
باید بگم در زیرنویس هام اصلاً ترجمه مقابله ای نمی کنم و سعی می کنم منظور شخص رو به صورت کاملاً روان به بیننده منتقل کنم برای همین به مزاج بعضی ها سازگار نیست و فکر می کنن بعضی جمله ها رو اشتباه ترجمه کردم در صورتی که فکر می کنم اشتباهاتم بسیار اندکند.
با این منتقدها برخورد هم داشتی؟
اصلاً، یعنی توی بعضی از سایت ها دیدم.
بریم سر «لاست»، معمولاً لاست بینی آدم ها تو ایران چون سریال رو به شکل طبیعی از تلویزیون نمی بینن ماجرا داره. خود تو کی سریال رو دیدی و چطور باهاش آشنا شدی، قصه لاست بینی تو چیه؟
با «لاست»، حدود ۲ سال پیش آشنا شدم شاید باعث تعجب شما بشه ولی هر قسمت رو همزمان با ترجمه ای که می کردم می دیدم یعنی این که اصلاً جلوتر ندیدمش و فقط احساس کردم که موضوعِ و لوکیشن های زیبایی دارد.
یعنی وقتی دو فصل اول در اومده بود؟
فصل سوم در حال پخش بود.
قبل از «لاست» تجربه زیرنویس کردن دیگه هم داشتی؟
اولین ترجمه ام را با فیلم «بدون دخترم هرگز» شروع کردم و بعد از چند کار سینمایی سراغ سریال رفتم چون که سریال دنیای دیگری دارد.
کار را ترجمه می کنی و فایل زیرنویس را درست می کنی، تا این جای کار در خلوت رخ می دهد. بعدش می رسیم به انتشار و مسائل مالی. بعد از اتمام یک کار دقیقاً چه اتفاقی میفتد؟
خب کار من صرفاً جنبه فرهنگی داره چون که اگر می خواستم جنبه مادیش رو در نظر بگیرم، مجبور می شدم با عجله و بی دقت این کار رو انجام بدم. باید بگم من در این اواخر در سریالی مثل «قهرمانان» حداکثر توانم رو گذاشتم و بعد از سه بار ویرایش کردن جمله ها ، به گمانم زیرنویس های قدرتمندتری رو نسبت به «لاست» خلق کردم که باید اعتراف کنم خودم هم این کار رو تحسین می کنم!
اما نگفتی پله بعدی کار چیه؟ قصه انتشارش چه طوری است؟
توسط یکی از دوستان دانشجویی که دارم و کارش این است و خیلی هم نفوذ دارد این کار رو پخش می کنم.
بابت کارت هیچ دستمزدی نمی گیری؟
خیر، ولی در یک مقطع زمانی می گرفتم. اما الان چون که اون نفر نیست، دیگه ساپورتر ندارم و برام مهم هم نیست.
پس چه احساسی داری که از حاصل کارت همه این ای شاپ ها (فروشگاه الکترونیکی) و دیویدی فروشی ها دارند استفاده می کنند اما…
فقط دوست دارم مردم شاهکارهای دنیا رو با فهم و درک درست از فیلم تماشا کنن و بعد از این هم بیشتر تلاش می کنم.
تا حالا کار سفارشی کردی؟
بدم نمیاد ولی کشورمون زیاد با این کار موافق نیست بنابراین نمی تونم رسماً آگهی بدم.
زیرنویس هر فیلم چقدر زمان می بره؟ مثلاً همین «لاست».
اوایل زیاد بود. هر پنج یا شش روز یک قسمت ولی الان به هر دو روز یک قسمت یا شاید هر روز یک قسمت کاهش پیدا کرده.
پس علاقه مندان «لاست» خوشحال باشند که خیلی از پخش فصل پنج عقب نخواهند ماند؟
مطمئناً سریع دستشون خواهد رسید.
غیر از «لاست» رو چه سریال هایی زیرنویس گذاشتی؟
سریال «قهرمانان» و «فرار از زندان». دارم روی «فرینج» و ادامه سریال های دیگر هم کار می کنم به علاوه «جریکو».
غیر از زیرنویس تجربه ترجمه دیگه داری؟ کتابی، مقاله ای و یا فیلمنامه ای؟
اصلاً دوست ندارم. عشق و علاقه و همه چیز من فیلمه
